Op zondag 6 maart bezocht ik het Festival Vrouwen Films in Assen. Dat deed ik ook in 2009, zie dit bericht. De programmering van dit festival is altijd erg goed. Zo zag ik dit keer de nieuwste film van Nanouk Leopold BROWNIAN MOVEMENT en de nieuwste film van Sofia Coppela SOMEWHERE, beide voorpremières en beide besproken in dit bericht, de Belgische film ILLÉGAL, die het goed deed op het IFFR en het Britse MADE IN DAGENHAM met in de hoofdrol Sally – HAPPY-GO-LUCKY – Hawkins, ook een voorpremière. Daarnaast draaiden ze ook INCENDIES (publieksprijs IFFR), THE KIDS ARE ALL RIGHT, POETRY, WINTER’S BONE en DE ZORGFABRIEK. In mijn ogen een sterke programmering. Helaas is het publiek van het festival minder, allemaal vrouwen -dat was te voorspellen – die hardop hun commentaar leveren tijdens de film en vooral zich bezig houden met elkaar vermaken in plaats van genieten van de films. Maar omdat ik erg genoten heb van de films, geef ik het festival het voordeel van de twijfel.
BROWNIAN MOVEMENT is een zeer speciale film. Nanouk Leopold zocht weer grenzen op, letterlijk en figuurlijk. Letterlijk, omdat in deze film een Duitse actrice (Sandra Hüller) en een Nederlandse acteur (Dragan Bakema) een stel spelen dat in Frankrijk woont en dat Engels spreekt. Perfecte manier om Europees geld bijeen te brengen voor een goed productiebudget, maar tegelijk een film die in heel Europa (en wellicht daarbuiten) goed ontvangen kan worden door de mix aan talen en culturen. En daarnaast speelt de film zich gedeeltelijk af in India. Figuurlijk, omdat sommige scènes heel ver gaan en zelfs shockeren. Leopold vind het fijn om beweegredenen in het midden te laten en de kijker te laten gissen naar het hoe en waarom. Het verhaal draait om een vrouw die een kamer huurt om vreemd te gaan met de meest lelijke mannen, terwijl ze gelukkig getrouwd is, een goede baan en een lieve zoon heeft. Maar juist deze ruimte om zelf te denken werkt opnieuw (net als in GUERNSEY en WOLFSBERGEN) zeer goed, vooral door de rustige, lichte stijl, de mooi gekadreerde beelden en de sterke acteerprestaties. Deze twee vorige films vond ik wel iets fijner, want in BROWNIAN MOVEMENT zaten echt gezocht bizarre momenten, die van mij echt niet hadden gehoeven. Dat is provoceren, en dat heeft deze film niet nodig. Toch is de film wel opnieuw weer een zeer intrigerende schets van weggestopte gevoelens, iets waar Loepold op een geweldige manier een specialiteit van gemaakt heeft.
Ook SOMEWHERE vond ik erg mooi. Ook dit is een rustige, lichte film met mooie plaatjes en goed acteerwerk. Een populaire acteur, helemaal in het lege Hollywood-bestaan ondergedompelt, krijgt zijn dochter op bezoek en die blijft wat langer dan gepland. Pas nadat ze weer weg is, beseft hij hoe vol zijn leven ook kan zijn. Een prachtig verhaal over hoe je moet leven als iedereen – inclusief jijzelf – denkt dat je alles hebt, terwijl je dat helemaal niet hebt. Want van iemand écht houden is het belangrijkste. Een platgetreden pad, een verhaal dat al duizenden keren is verteld, maar de manier waarop Sofia Coppola het vertelt is toch indrukwekkend. Ze houdt het heel simpel, sleept er geen grootse emoties bij en laat de boodschap heel subtiel doorschemeren. De situaties waarin vader en dochter zich bevinden zijn aan de ene kant alledaags, maar aan de andere kant haast surrealistisch, door het sterrenbestaan van de acteur. Zo neemt hij zijn dochter mee naar Italië voor een internationale première, maar een dag later spelen ze games in zijn appartement en valt ze in slaap op zijn schoot. De film is veel en weinig tegelijk; er gebeurt weinig, maar er wordt veel verteld. En dat doet Sofia Coppola prachtig, net als in haar voorgaande films THE VIRGIN SUICIDES, LOST IN TRANSLATION en MARIE ANTOINETTE.
ILLÉGAL is een mooie film over een zeer ernstig onderwerp. De film vertelt over een vrouw uit Wit-Rusland die illegaal in België verblijft. Ze wordt opgepakt en in een gevangenis geplaatst in afwachting van haar uitzetting. Haar zoon verblijft echter bij een vriendin en ze is bang zonder hem in een ander land terecht te komen. Ze vecht dan ook hard – letterlijk – als er geprobeerd wordt haar op een vliegtuig te zetten. Maar hoe erg en onmenselijk het ook allemaal is, de film was veel te cliché van opzet. Veel te dik aangezet en irritant tranentrekkerig. En dat werkt niet bij mij. Vorig jaar zag ik de Franse film WELCOME van Philippe Lioret, ook over illegaal verblijven in een land en die film was veel subtieler en was daardoor veel sterker.
Als goede afsluiter het Britse MADE IN DAGENHAM, gebaseerd op echte gebeurtenissen in 1968 in een fabriek van Ford. Naaister Rita O’Grady komt op voor gelijk loon voor vrouwen en mannen en zorgt hiermee onbedoeld voor een revolutie: in 1970 wordt in Engeland de Wet op Gelijke Betaling ingevoerd. Het is een vrolijke, optimistische film vol met kleurige jaren ‘60 kleding, make-up en kapsels, inspirerende speeches en hilarische situaties. Aan de andere kant is er ook sprake van zelfmoord, depressie, onderdrukking en manipulatie, maar deze vanzelfsprekende serieuze achtergrond van de film is in goede balans met de optimistische uitwerking. Ook een sterke rol van Daniel Mays als echtgenoot O’Grady, die bij het afwezig zijn van zijn demonstrerende vrouw het huishouden moet overnemen. Mays viel me al op in het ijzersterke ALL OR NOTHING (2002) van Mike Leigh en laat hier zien dat hij niet alleen een irritant straatjochie kan spelen, maar ook een zorgzame vader en huisman. Geweldige chemie met Sally Hawkins ook! Misschien kan Mike Leigh ze samen in een film casten?
