Op vrijdag 24 september zag ik drie films. ’s Ochtends ging ik naar het Schrijfpaleis de Luxe in het Festivalpaviljoen, hierover schreef ik een stukje voor filmnieuws.nu. In het paviljoen zitten en allemaal interessante mensen horen praten; dat is wat het festival zo ontzettend leuk maakt! Het stukje heb ik onder de besprekingen opgenomen.

First Mission Regie: Boris Paval Conen | klik hier voor verdere credits FIRST MISSION is een nobele film, gemaakt met zichtbare liefde voor het werk dat Artsen Zonder Grenzen verricht. De film vertelt een heldenverhaal over een nieuwe jonge arts (Anniek Pheifer), die na een traumatische gebeurtenis in Nederland naar een door guerilla’s overheerste regio in Zuid-Amerika vertrekt om zich aan te sluiten bij een noodhulporganisatie. Natuurlijk leert ze daar zichzelf kennen, haar trauma te verwerken, helpt ze zielige kindjes, probeert ze de guerilla’s te bedaren en wordt ze verliefd. Allemaal in 116 minuten met de heroiek, ontroering en erbij gesleepde humor van een Amerikaanse blockbuster. Je begrijpt het; niet helemaal mijn film. Met veel liefde gemaakt en leuk geacteerd, maar veel te vol en veel te cliché. Maar ondanks dat dit de minst leuke film was van het hele festival, heb ik me best vermaakt.

Otto Frank, Vader van Anne Regie: David de Jongh | Documentaire | klik hier voor verdere credits Mooie, in een fijn tempo gemonteerde documentaire over de vader van Anne Frank; Otto Frank. Archiefbeelden worden gecombineerd met interviews met familie, vrienden én vijanden van de man. Vijanden, omdat er mensen zijn die vinden dat hij een slaatje heeft geslagen uit de ellende van zijn dochter. De documentaire wil enigszins duidelijk maken dat Otto Frank vooral het verhaal van zijn dochter heeft willen doorvertellen en daarmee laten zien welke gruwelen er tijdens de jodenvervolging bestonden. Enigszins, want de film probeert vooral een objectief beeld te laten zien en zowel de voor- als tegenstanders aan het woord te laten. Dat is op een mooie harmonieuze manier gebeurd, waardoor je zowel wordt ontroerd, aan het denken gezet en vrolijk gemaakt.

Richting West Regie: Nicole van Kilsdonk | klik hier voor verdere credits RICHTING WEST is een geweldige film. Na het zien van stills uit de film en het lezen van de synopsis, wist ik dat dit een film voor mij zou zijn. Claire is een alleenstaande moeder in Rotterdam en fietst heen en weer tussen huis en werk en oppas. Ze heeft een manipulerende en egoïstische ex en een nieuwe liefde die niet weet of hij wel verliefd is. De site van het festival zegt verder: ‘Wie zei ooit dat het leven simpel was? Claire lacht en leeft haar tranen weg. Een filmisch essay over leven en liefde in de grote stad.’ Geef mij maar nog tien van dit soort filmische essays. RICHTING WEST is beweeglijk en in één vloeiende lijn gefilmd, als het ware op de rug van Claire. Soms heel dichtbij, dan weer veraf. Net zoals ze doet met de mensen om haar heen. Ze weet niet hoe ze om moet gaan met haar ex en ook niet met haar minnaar. Is haar zoon het belangrijkste? Of is haar eigen ontwikkeling belangrijk? Of gaat dat samen? Allemaal mooie, belangrijke vragen over leven en liefde, die na elkaar, door elkaar en tegelijk naar boven komen tussen de beschouwing van het leven van Claire door. Het is geen verhaal, maar een aantal dagen uit haar leven. En het is op zo’n manier gefilmd, dat je altijd wil blijven kijken naar hoe ze verder gaat. Vooral de beelden vanuit haar raam op de straat zijn magnifiek. Ze zeggen tegelijk heel veel en heel weinig. De schoonheid hiervan is moeilijk uit te leggen, omdat het veel met gevoel te maken heeft. Maar dat het schoonheid is, dat is duidelijk.

Schrijfpaleis De Luxe: Een korte film maken is net 500 meter schaatsen geschreven door Jorien Scholtens / 24 Sep Het Schrijfpaleis wordt volgens vaste traditie een keer per jaar tijdens het Filmfestival omgedoopt tot Schrijfpaleis De Luxe en wordt gehouden in de grote zaal van het festivalpaviljoen op de Neude. Een deskundigenpanel beoordeelt scenario’s die worden voorgelezen door een aantal ervaren acteurs. Ondanks het vroege tijdstip was het helemaal vol in de zaal en lazen de acteurs met verve – en soms met pruiken – de scenario’s van dit keer korte films; want NPS Kort! bestaat 10 jaar. Op vrijdagochtend stroomt de grote zaal van het festivalpaviljoen helemaal vol voor het Schrijfpaleis De Luxe, dit keer gewijd aan het 10-jarig bestaan van NPS Kort! (sinds kort NTR Kort!). Drie scenario’s van korte films worden met veel overgave voorgelezen door Isa Hoes, Huub Stapel, Rik Paul van Mulligen en Anniek Boer, onder regie van Ineke Houtman. De één iets minder kort dan we gewend zijn van NPS Kort! en de ander zelfs al gerealiseerd; Rosalinda (scenario Michael Leendertse, regie Rogier Hesp en productie VERS) is de 100ste Kort! in de serie. De scenaristen die na het lezen aan het woord komen vertellen hoe leerzaam zo’n lezing is. Ze hebben meteen de neiging om aan dialogen en plotwendingen te gaan sleutelen. Ger Bouma, die samen met Marina Blok en Marc Bary (producent IJswater Films) het deskundigenpanel vormt, licht toe dat de omroep en de fondsen pas in het proces betrokken worden als alle herschrijvingen zijn gedaan. De producent, vertelt Bary, houdt zich meer bezig met de ontwikkelingsfase. De Kort! serie is bedoeld om jong talent te mixen met de gevestigde orde. Blok licht toe dat NPS Kort! is ontstaan vanuit de behoefte om een tegenwicht te bieden aan het sterke aanbod vanuit het buitenland. Korte film maken is echt een vak apart, zo stelt ze, en vergelijkt het met de 500 meter schaatsen: geen slag mag verkeerd zijn. Aankomende dinsdag is de premiere van de Kort! lichting van dit jaar en zal er een dvdbox worden gepresenteerd met alle 100 Kort!’s.

Tirza
Regie: Rudolph van den Berg | klik hier voor verdere credits
TIRZA is de Nederlandse inzending voor de Oscars. Dat schept hoge verwachtingen. Die verwachtingen werden grotendeels waargemaakt. Het spel van alle acteurs, in het bijzonder dat van Gijs Scholten van Aschat als wanhopige vader op zoek naar zijn dochter Tirza in Namibië, is fantastisch. De wanhoop, de verwarring, de radeloosheid, de spijt, de haat en de liefde zijn zelfs in gemixte toestand van het gezicht van Gijs af te lezen, waardoor je intens met hem meeleeft. Wel had ik moeite met het scenario. Zo kon ik de rol van zijn ex, gespeeld door Johanna Tersteege, niet begrijpen. Ook kwamen er enkele perverse scenes in voor, die ik ook niet vond samenhangen met de rest. Het schijnt dat Rudolph van den Berg sterk van het boek is afgeweken, maar ik kreeg het idee dat er ondanks dat toch dingen er het scenario zijn blijven steken die eruit hadden gekund. In film werkt het anders dan in een boek; ‘less is more’ is de aloude wijze les bij het scenarioschrijven. Toch blijft de film hangen door het indringende spel en de overweldigende woestijnen en sloppenwijken van Namibië.

Lees ook hieronder mijn stukje over TIRZA dat ik voor filmnieuws.nu schreef.

Gijs Scholten van Asschat grote kanshebber Gouden Kalf

geschreven door Jorien Scholtens / 23 Sep

Voorafgaand aan de vertoning van Tirza, openingsfilm van het Nederlands Film Festival, was het voor producent Jeroen Koolbergen, actrice Johanna ter Steege en acteur Nasrdin Dchar al duidelijk: Gijs Scholten van Asschat zal het Gouden Kalf voor beste acteur mee naar huis nemen.

Woensdag 22 september werd het Nederlands Film Festival feestelijk geopend met de vertoning van openingsfilm Tirza van Rudolph van den Berg. Voorafgaand aan de vertoning deden enkele crew- en castleden een rondje langs de zalen waar de film voor publiek werd vertoond, om vervolgens in de Stadsschouwburg de officiële première bij te wonen.

Producent Jeroen Koolbergen sprak lovend over het filmische landschap van Namibië en de goede samenwerking met het Zuid-Afrikaans productiebureau. Johanna ter Steege lichtte toe dat ze was gevallen voor het mooie script van Rudolph van den Berg, maar meldde tevens nuchter ‘dat een actrice simpelweg graag wil werken!’. Die opmerking werd beloond met applaus vanuit de hele zaal. Acteur Nasrdin Dchar (Choukri) vulde aan dat hij het erg naar zijn zin heeft gehad op de set, ook al was hij alleen tijdens de eerste draaidagen aanwezig.

De openingsavond is altijd een goed moment om te spreken over mogelijke Gouden Kalveren; alledrie waren unaniem over een Kalf voor de sterke rol van Gijs Scholten van Asschat. Hij kon dit helaas niet beamen, aangezien hij op dat moment Richard III aan het spelen was in de Stadsschouwburg van Amsterdam. Maar Johanna voegde er opnieuw nuchter aan toe ‘maar je weet nooit welke kant die Kalveren op zullen gaan!’

Terwijl de genodigden na afloop in de Stadsschouwburg hun feestje vierden, was het voor publiek mogelijk een drankje te drinken in het ook dit jaar zeer sfeervol ingerichte festivalpaviljoen op de Neude.

Van 17 t/m 21 maart was het 2e Go Short International Short Film Festival in Nijmegen. Ik bezocht dit hartstikke leuke festival en zag daar drie korte film programma’s. Dat deed ik vooral voor de Breaking Shorts van Breaking Ground, het Utrechtse platform voor Europese studenten filmmakers. Breaking Ground organiseert onder andere elke 2 maanden het super gezellige en inspirerende Breaking Ground NL, een avond vol studentenfilms inclusief hun makers in het Louis Hartlooper Complex. Daarnaast zijn ze vooral een plek waar Europese studenten filmmakers elkaar kunnen ontmoeten en een publiek kunnen vinden voor hun films. Voor meer informatie: breakingground.eu. Mijn enthousiasme voor dit geweldige initiatief is niet helemaal onpartijdig, omdat BrGr’s team uit een paar goede vriendinnen en natuurlijk voor de rest hele vriendelijke mensen bestaat. Daarom toog ik afgelopen 20 maart naar het verre Nijmegen om het spetterende programma van de trotse Breaking Grounders te komen aanschouwen. Ze werden gaandeweg de dag steeds trotser, omdat langzamerhand duidelijk werd dat één van de films uit hun programma – een studentenfilm dus, geen ‘gewone’ film uit het reguliere programma – wel eens de publieksprijs zou gaan winnen. Een hele eer!

We begonnen de dag met vier korte documentaires. Dit blok was onderdeel van de reguliere programmering van Go Short. De eerste maakte de meeste indruk; de 27 minuten durende FAMILIA 068 uit Nicaragua over een familie die leeft op een vuilnisbelt. Een confronterende start, die je meteen met je neus op de feiten duwt. Het tweede blok betrof wél een Breaking Shorts verzameling, met een Deense, Franse en Duitse film. De kortste van de drie, de Duitse film DAS PAKET, was het meest hilarisch. Twee gangsters in een auto voor een wegopbreking in the-middle-of-nowhere; heel goed gevonden. Het derde blok – na een bezoekje aan de Waalkade, de drukke binnenstad van Nijmegen en het terras van filmtheater Lux – waren weer Breaking Shorts. Een heel sterk blok met drie goed gemaakte studentenfilms. Het Duitse RÖNTGEN is een historisch drama en dat zie je niet vaak uit filmacademies komen. De ‘production value’ was zeer hoog: de sets en kostuums zijn adembenemend vormgegeven. Opnieuw Duits, maar dan heel anders was NARBEN IM BETON. Deze zeer heftige, schokkende film, vertelt over een onzekere en zwangere vrouw in een saaie Duitse flat die de druk van de opvoeding van haar drie kinderen niet meer aan kan. Haar overspelige man helpt haar op geen enkele manier. De film die erna kwam, de Nederlandse JACCO’S FILM, is dan weer iets totaal anders. Het is een zeer geslaagde, perfect getimede en komische film over het leven uit de ogen van de tienjarige Jacco. Ik had de film al eens op een Breaking Ground NL avond gezien en ook voor de tweede keer bleef het een prachtig staaltje filmmaken. De film won dan ook de publieksprijs! Ik hoop dat de regisseur Daan Bakker nog veel van dit soort leuke films gaat maken! Hieronder het begin van de film, zeker de moeite waard! Voor meer over het Go Short festival: goshort.nl.

Het Internationaal Film Festival Rotterdam begon voor mij dit jaar al begin januari, tijdens een IFFR-preview dag voor Filmmuseum medewerkers. Ik zag drie Filmmuseumdistributie-titels die tijdens het festival in première zijn gegaan. Alledrie zeer speciale en mooie films, daar kan ik niet omheen. Het begon met de Colombiaanse roadmovie LOS VIAJES DEL VIENTO, vol met wonderschone beelden van het wisselende Colombiaanse landschap, melancholische accordeonmuziek en twee stille, goed op elkaar ingespeelde mannen met een missie. Een coming-of-age drama in combinatie met een verhaal over oud worden. Echt een aanrader. Daarna de Nederlands/Vlaamse film MY QUEEN KARO van Dorotheé van den Berghe, over de Amsterdamse krakerscene van de jaren ‘70. Maar eigenlijk over Karo, dochter van een idealistisch krakersstel, en hoe zij naar de wereld om zich heen kijkt. Over hoe graag zij normaal wil zijn en nog niet tot de volwassen keuzes gedwongen wil worden die van haar worden verlangd. Een mooie, interessante film met een vertederende rol van de kleine Karo. Als laatste zag ik het Franse LOURDES, ook een echte aanrader. De film vertelt over het bekende bedevaartsoord vanuit de ogen van de rolstoelgebonden Christine, op zoek naar een wonder. Maar het is een ook een zeer subtiele aanklacht tegen de bizarre toeristenplek die Lourdes is geworden en daardoor een hilarische tragikomische film.

Het is heerlijk om je zo te laten verrassen door drie geweldige films – al weet je dat maar nooit natuurlijk – dus dat deed ik opnieuw tijdens een bezoek aan Rotterdam op maandag 2 februari. Siera koos de films uit en het werd uiteindelijk – weer! – een superprogramma. Ik had in eerste instantie voor de bekende namen willen gaan, zoals de nieuwste van Francis Ford Coppola (TETRO), de nieuwste van Todd Solonz (LIFE DURING WARTIME), Oscarbuzz films A SINGLE MAN (die ik al wel heb gezien en die fantastisch is!) en UN PROPHÉTE, de nieuwste – en tevens een animatiefilm! – van Wes Andersson (FANTASTIC MR. FOX) etc, etc. Maar die waren binnen no-time uitverkocht natuurlijk. Dus het werd allereerst de Spaanse film LA MUJER SIN PIANO, een bijzondere film, maar ook zeer vaag en vooral erg deprimerend. Een huisvrouw glipt ’s nachts het huis uit met pruik op om rond te dolen door de stad. De hele film beslaat deze nacht en er lijkt dan ook geen einde aan te komen. Op een gegeven moment raak je net zo ontheemd en doelloos als de vrouw. Waar dient het allemaal toch voor? En vooral: waarom gaat deze vrouw niet gewoon lekker slapen onder een warm dekbed? Bijzondere film, maar wel vervelend. Een stuk fijner was de Koreaanse film EIGHTEEN, over een verboden liefde tussen een jong modern stel. De film laat zien hoe Koreanen met elkaar omgaan, maar vertelt tegelijk een zeer universeel verhaal. De regisseur vertelde na afloop – één van de leuke dingen van festivals: de Q&A’s – dat hij wilde laten zien hoeveel 18 zijn kan verschillen met 19 zijn. En dat heeft hij op een mooie, indringende manier verbeeld.

Vervolgens – nog lang niet moe van het filmkijken – zaten we tussen de bobo’s bij de première van de nieuwste film van Marc de Cloe, SHOCKING BLUE. Een coming-of-age drama, zoals dat zo mooi heet, tussen de oerhollandse tulpenvelden. Drie vrienden zitten samen op de tractor en één valt eraf en overlijdt. De dramatische verwikkelingen die hierop volgen zijn misschien een beetje vergezocht en teveel van het goede, maar Marc de Cloe weet wel hoe je liefde, vriendschap, rouw en het Nederlandse landschap mooi in beeld moet brengen. Vooral het camerawerk is werkelijk fantastisch. En dat van een cameraman die debuteert in het filmen voor een fictiefilm! Dan moet het ook Marc de Cloe’s visie zijn die deze film zo’n heerlijk gevoel mee heeft gegeven. Dezelfde verliefde, zwevende en gevoelige sfeer zat ook in zijn voorlaatste film HET LEVEN UIT EEN DAG, die nog maar een paar maanden geleden op het Nederlands Film Festival in première ging – wat een productiviteit! Beide zijn het op het oog frisse, liefdevolle films, maar eigenlijk verhalen met een serieuze, indruk-achterlatende laag. Het mooiste van dit alles is de lieve, hoopvolle film YO, TAMBIEN (ME TOO), van een Spaans regisseursduo die – zeer terecht – de publieksprijs van het festival won. Het was de laatste film die we zagen in Rotterdam en mooier had het niet kunnen eindigen. De film vertelt over de 34-jarige afgestuurde Daniel die het syndroom van Down heeft. Hij wordt verliefd op een collega, de losbollige Laura. Hij weet, maar wil het niet toegeven, dat er ondanks zijn intelligentie geen toekomst in een relatie met haar zit. Toch is Laura door hem gefascineerd en ontstaat er een intieme band. Het is een origineel, goed geschreven verhaal dat uitstekend is geacteerd. Ondanks dat het natuurlijk gaat over de problemen die het syndroom van Down kan opleveren als het over relaties gaat, vertelt de film ook over universele aspecten als verliefdheid, relaties, familie, werk, rouw.. het leven eigenlijk. De film heeft een beschouwend karakter, je ziet de wereld niet uit de ogen van Daniel, maar ook niet vanuit de ogen van zijn omgeving. De film is ongelofelijk objectief, echt heel knap gedaan. Zonder enig oordeel te vellen maken we kennis met deze mensen en kunnen we hardop glimlachen om Daniel’s – soms naïeve – blikken en uitspraken. Een hele leuke, lieve, mooie film die absoluut een Nederlandse release verdient. Het lijkt mij een echte filmhuis-hit!

Van 23 september t/m 2 oktober was het Nederlands Film Festival!! www.filmfestival.nl

Op filmgebied zeker een hoogtepunt van het jaar. Ik nam anderhalve week vrij van mijn werk bij het Filmmuseum en richtte me fulltime op het festival – door vrijwillige kassadiensten te draaien en veeel films te kijken. Algehele conclusie: de sfeer op het festival was nóg beter dan voorgaande jaren en de Nederlandse film is geweldig natuurlijk, maar best wel deprimerend. Volgend jaar hopelijk meer optimisme en romantiek. De winnaar van de Gouden Kalf voor beste film is NOTHING PERSONAL, maar helaas heb ik die film niet kunnen zien. Wel ben ik het erg eens met de Kalf voor Rifka Lodeizen voor haar rol in KAN DOOR HUID HEEN, de beste film die ik zag op dit festival!

Lees meer…