Van 22 t/m 30 september was het Nederlands Film Festival!

8 dagen lang Nederlandse film, het gezellige festivalpaviljoen op de Neude, feestjes, borrels, debatten en talkshows! En schrijven voor filmnieuws.nu! Jawel, mijn zeven berichten staan op de site (o.a. deze, rechts van het bericht vind je de andere stukjes). Hieronder vind je een blogbericht per festivaldag met daarin de stukjes die ik schreef voor Filmnieuws.nu en besprekingen van de films die ik zag. Opnieuw vestigde ik een record: ik ging naar 17 voorstellingen! Terwijl ik ook nog vier van de acht dagen heb gewerkt! Dat zijn om precies te zijn 12 speelfilms, 3 documentaires en 16 korte films. Ik ben zeer positief over deze editie. Niet alleen heb ik me zeer vermaakt met alle leuke randprogrammering (debatten, lezingen, spelletjes etc.), maar ook ben ik zeer tevreden over de films die ik zag. Ik kan zowaar vaststellen dat ik geen enkele slechte film zag. Misschien twee of drie wat minder sterke films, maar over het algemeen allemaal sterke, goedgemaakte producties. Een topjaar voor de Nederlandse film!! Ook door grote publieksfilms als de GELUKKIGE HUISVROUW en KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER. Maar nu de Nederlandse cinema net een geweldige inhaalslag aan het maken is, komt een irritant rechts kabinet met bezuinigingen. Ik moet eerlijk zeggen: mijn melancholische jubelstemming van gisteren op de laatste dag van het festival sloeg om in een wanhopige depressie. Grrrr..

De Gouden Kalf voor Beste Speelfilm ging naar JOY. Een zeer mooie film die de prijs zeker heeft verdiend. Ik weet niet of het de meest memorabele film is van het jaar – want dat zou een Gouden Kalf winnaar eigenlijk moeten zijn. Dat is eigenlijk KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER, want die trok wel een record aantal publiek én publiciteit. Ik denk dat die film ervoor heeft gezorgd dat de Nederlandse film in een leuker daglicht is komen te staan voor het grote publiek. En dat is een geweldig resultaat. Toch won JOY. Tja, de jury beslist. Maar ook de publieksfilm won een beetje: Carice van Houten ging er vandoor met de Gouden Kalf voor Beste Actrice (voor de GELUKKIGE HUISVROUW) en Barry Atsma met de Gouden Kalf voor Beste Acteur (voor KOMT EEN VROUW…). Allebei meer dan verdiend!

Links

Openingsavond
Dag 1
Dag 2
Dag 3
Dag 4
Dag 5 en 6
Dag 7
Laatste dag

Nederlands Film Festival 2009
Nederlands Film Festival 2008
Nederlands Film Festival 2007
Nederlands Film Festival 2006

Maar stiekem het allerleukste: ik ben geïnterviewd door de VPRO over waarom ik fan ben van de Nederlandse film. Embedden van de uitzending zorgt voor een trage site, dus klik hier of op onderstaand plaatje voor de uitzending via uitzending gemist (voor mijn stukje, zie precies 1:00:00).

Lang & Gelukkig
Regie: Pieter Kramer | klik hier voor verdere credits
De laatste dag van het festival was weer de hele dag hard werken, maar ook ’s avonds naar LANG & GELUKKIG! Dit bericht schreef ik voor filmnieuws.nu en vertelt heel goed wat voor heerlijke, hilarische film dit is. Kijk ook vooral de trailer, die dekt precies de lading. En vergeet niet je hele familie mee te nemen! Ik houd doorgaans helemaal niet van musicals, maar naar LANG & GELUKKIG heb ik toch echt met heel veel plezier gekeken. Dé manier om het Nederlands Film Festival af te sluiten!

Alain De Levita doet een dansje voor de publieksprijs

geschreven door Jorien Scholtens / 30 Sep

Op de allerlaatste dag van het Nederlands Film Festival draait Lang en Gelukkig van Pieter Kramer in een uitverkocht City. Afgelopen dinsdag werd tijdens de talkshow bekend dat de film is genomineerd voor Beste Speelfilm en voor Beste Production Design. Voor producent Alain de Levita reden om even langs te gaan bij de vertoning om vooraf een praatje te houden.

De Levita zegt op te zijn van de zenuwen. Niet omdat hij het eng vind om voor zo’n groot publiek te spreken, maar vooral omdat hij genomineerd is voor twee belangrijke Kalveren en – misschien nog wel belangrijker – omdat de film bovenaan staat in de Publieksprijs tussenstand. Het publiek waar hij op dat moment voor spreekt moet aan het eind van de film hun stem uitbrengen voor de publieksprijs en de producent maakt van het moment gebruik om ze over te halen een zo hoog mogelijke stem uit te brengen. ‘Als jullie geld willen, een drankje of hapje aan de bar, kom na afloop dan bij me. Ik doe zelfs een dansje!’

Bij een première van één van zijn andere films, Ellis in Glamourland, ook van Pieter Kramer, sprak Ivo Niehe een woordje vooraf aan de vertoning. Hij versprak zich echter, door de regisseur aan te kondigen als Pieter Kuijpers. De Levita wilde een dergelijk gênant moment voorkomen en koos er daarom nu voor zelf maar het woord te voeren. Hij licht toe dat een familiefilm misschien makkelijk lijkt om te maken, maar het tegendeel is waar. Het moeilijke van een familiefilm is dat het voor iedereen leuk moet zijn. Met Lang en Gelukkig is dat perfect gelukt, aldus De Levita. De film is met veel liefde en enthousiasme gemaakt met een beperkt budget.

En het resultaat mag er zijn. Onder meermaals luid applaus deed De Levita een poging vragen te beantwoorden vanuit het publiek. Maar na een collectieve roep om een dansje droop hij glimlachend af. Die publieksprijs zal hij vast binnen halen. Mooier dan met een sprookjesmusical, met bordkartonnen decors, Arjan Ederveen en Alex Klaassen kan het Nederlands Film Festival niet eindigen.

Maandag en dinsdag moest ik hard werken de hele dag, maar gelukkig zag ik ’s avonds wel mooie films. Ook ging ik naar een lezing: ‘Dutch Angle – inzoomen op artistieke film’. Aan de hand van twee case-studies werd er gedebatteerd over de mogelijkheden en moeilijkheden van het in de markt zetten van de artistieke film. De ene case-study was BROWNIAN MOVEMENT, de nieuwe film van Nanouk Leopold die in maart 2011 in première zal gaan. Deze film wordt geproduceerd door Circe Films, waar ik stage liep (lees hier meer). Ik ben verschrikkelijk nieuwsgierig naar de film, vooral nu ik tijdens deze lezing de première van de trailer zag! Een zeer interessante en inspirerende lezing. Even mijn mening over het social media topic: ik ben helemaal voor facebook-pagina’s van aankomende Nederlandse films. Ik vind dat facebook een perfect (en goedkoop en makkelijk) promotiemiddel is. Als er tijdens de opnames van BROWNIAN MOVEMENT een facebook pagina was gestart (zoals bij SINT van Dick Maas wel het geval was), dan was ik zeker lid geworden en had ik de pagina zeker aanbevolen aan anderen. En met mij vele anderen. Dus weg met de bescheidenheid van Nederlandse filmmakers: promoten die hap! Tevens gaf Paul Verstraeten een zeer geslaagde en leuke presentatie met meningen van filmliefhebbers over de Nederlandse film. Conclusie: Alex van Warmerdam maakt de leukste Nederlandse films en Nederlandse films mogen herkenbaarder Nederlands zijn. Mijn woorden!

Joy Regie: Mijke de Jong | klik hier voor verdere credits Inmiddels is bekend dat JOY de Gouden Kalf kreeg voor Beste Film. Absoluut verdiend, want JOY is een fantastische film! Toch kan ik het niet laten nogmaals toe te voegen dat ik eigenlijk vind dat KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER had moeten winnen. Ook die film keek ik op het festival en ik vond de film afgezien van het acteerwerk niet heel sterk (dat lees je in een ander bericht). Maar toch vind ik dat je als jury niet alleen naar artistieke waarde moet kijken (dat kan bij een prijs als Beste Regie of Beste Scenario wel), maar ook naar productionele waarde en de betekenis die de film heeft of zal hebben voor de Nederlandse filmindustrie. Niemand zal me tegenspreken als ik zeg dat KOMT EEN VROUW.. veel heeft betekend voor de Nederlandse filmindustrie. Omdat zoveel mensen de film hebben bezocht en er zo positief op hebben gereageerd heeft de film ervoor gezorgd dat de Nederlandse film eens positief wordt bekeken. De Nederlandse film heeft de laatste jaren met sterke publieksfilms een inhaalslag qua imago gemaakt en dat zou wel eens met een Gouden Kalf bekroond mogen worden. Dan straal je transparantie, openheid en erkenning voor de kracht van de publieksfilm uit als jury en dat heeft de Nederlandse film nodig. Juist nu, juist nu dit idiote kabinet met deze idiote bezuinigingsmaatregelen in de cultuursector komt. Dan zijn we weer terug bij af. Wat we nodig hebben is nationale steun voor de Nederlandse film. De hele Nederlandse bevolking zou trots moeten zijn op dit nationale product, zodat ook het kabinet dit wordt. En dat doe je met publieksfilms. Want de publieksfilms zorgen indirect ook voor geld voor de artistieke film. Als er vertrouwen is, nationale steun en de elitaire navelstaarderij wordt afgeschaft dan komen we ergens. Als ik aan het roer zou staan, zou ik het wel weten. Wie weet ooit.. Maar ik was bij JOY. Een mooie film, vergelijkbaar met haar ook zeer sterke TUSSENSTAND. De camera zit dicht op de huid van Joy, die op zoek is naar haar moeder, die haar als baby te vondeling legde. In haar hoofd heeft ze een ideaalbeeld van haar moeder, maar de vraag is of haar echte moeder hier wel aan voldoet. En of ze haar moeder wel écht wil leren kennen. Geweldig gespeeld door beginnende acteurs, ook de bijrollen. Een indringende film die veel vragen oproept en waar je lang over kan denken. Wel vind ik stiekem het een beetje een Mijke-de-Jong-maniertje worden. RICHTING WEST heeft een vergelijkbare stijl, maar vond ik eigenlijk frisser, orgineler en maakte meer indruk op mij. Tja, ieder zijn mening.

Wan Pipel Regie: Pim de la Parra | klik hier voor verdere credits De première bijwonen van de gerestaureerde versie van de WAN PIPEL uit 1976, in aanwezigheid van Nederlandse film legende Pim de la Parra, was een zeer bijzondere ervaring. Dat ik als EYE medewerker de mogelijkheid kreeg een kaartje te bemachtigen voor deze vertoning voor genodigden, was geweldig! Dat kan je ook lezen in het bericht dat ik schreef voor filmnieuws.nu, dat je hieronder kan vinden. WAN PIPEL is een geweldige film. In geen opzicht voelt de film gedateerd, want de thema’s van de film zijn universeel en tijdloos. Ik was ontroerd door het liefdesverhaal en ook door de voelbare liefde voor het land Suriname. In de gerestaureerde versie komt het mooie landschap van dit land helemaal tot zijn recht, waardoor het een genot wordt de film te kijken. Een ware Nederlandse klassieker die iedereen gezien moet hebben!

Willeke van Ammelrooy nog steeds beroemd in Suriname

geschreven door Jorien Scholtens / 29 Sep

Op dinsdagavond ging de gerestaureerde versie van Wan Pipel van filmpionier Pim de la Parra in première op het Nederlands Film Festival. De première werd bijgewoond door Pim de la Parra zelf, speciaal voor de gelegenheid overgekomen uit Suriname en begeleid door zijn dochters. Ook Willeke van Ammelrooy, hoofdrolspeelster uit de film, was aanwezig. Wan Pipel, gemaakt in 1976, is een ode aan Suriname en vertelt over Roy en zijn terugkeer van Nederland naar Suriname.

Enkele weken geleden was de wereldpremière van de nieuwe versie van Wan Pipel in Paramaribo. De film is daar inmiddels een klassieker. Emjay Rechsteiner, hoofdconservator hedendaagse Nederlandse film van het Eye Film Instituut, was aanwezig bij de première in Paramaribo en vertelt dat de film het Wilhelmus van Suriname is. De film wordt nog steeds elk jaar op Onafhankelijkheidsdag overal gedraaid. Echter, in belabberde kwaliteit. Daar is nu een eind aan gekomen.

De film is in het kader van het digitaliseringsproject Beelden voor de Toekomst, waarnaast Eye ook Beeld en Geluid en het Nationaal Archief aan meewerken, gerestaureerd en gedigitaliseerd. De film is opgepoetst, beeldje voor beeldje, door restaurateur Jan Scholten en vervolgens zijn de kleuren en het geluid opgeschroefd. Het resultaat laat de ware kleurenpracht van het Surinaamse landschap en de mensen zien en klinkt alsof het gisteren werd opgenomen.

Wan Pipel is tevens, als onderdeel van een kleine selectie Nederlandse klassiekers, uitgekozen voor hoogwaardige conservering waardoor het filmmateriaal 3000 jaar te bewaren is. Dit gegeven levert geroezemoes op in de volle zaal, maar Rechsteiner stelt gerust dat het écht waar is. Op deze manier wordt de film een tijdcapsule voor de kinderen van onze kinderen en kunnen zij de films kijken van hun over- overgrootouders op hoge kwaliteit.

Dat de film nog steeds een belangrijk onderdeel is van de Surinaamse samenleving, kon Emjay Rechsteiner aan den lijve ondervinden bij de vertoning in Paramaribo. Dialogen werden door het publiek uitgesproken voordat ze te horen waren en er werd al gelachen om grapjes voordat ze te zien waren op het doek.

Na de staande ovatie voor Pim de la Parra na afloop van de mooie, ontroerende en perfect gerestaureerde film, vulde Willeke van Ammelrooy Rechtsteiner aan met een anekdote. Ook zij was aanwezig bij de première in Paramaribo en in welke taxi ze ook stapte, van elke taxichauffeur kreeg ze een quote uit de film te horen; ‘Je bent van mij, Roy!’

Zondag begon met NK Moordenaartje in het festivalpaviljoen. Aan drie pokertafels met acteurs (o.a. Mathijs van de Sande Bakhuyzen, Robert de Hoog, Teun Kuilboer en Charly Luske) en andere enthousiastelingen werd het rollenspel Moordenaartje gespeeld. Het publiek mocht langs de tafels lopen om te zien hoe met smerige trucjes en verbluffende pokerfaces mensen werden omgelegd om vervolgens van niks te weten. Fantastisch om te zien! Vervolgens werd het tijd voor twee mooie films.

De Nobelprijswinnaar Regie: Timo Veltkamp | klik hier voor verdere credits DE NOBELPRIJSWINNAAR was geen overwogen keuze, maar een impulsieve keus. Ik kende de regisseur niet en ook de hoofdrolspeler had ik niet eerder gezien. De film is in zwart-wit en vertelt over een onbekende en een juist zeer bekende schrijver; de één met een writers block en de ander schreef een meesterwerk. Het schrijversvak trekt me niet zozeer en ook de keuze voor zwart-wit voor een lange speelfilm vond ik opmerkelijk. Maar al snel werd ik gerustgesteld; dit is een wonderschone festival-ontdekking. DE NOBELPRIJSWINNAAR heeft een werkelijk fantastisch script en is een zeer toegankelijke, vermakelijke film waarin levens van verschillende personen op ingenieuze wijze met elkaar verweven raken. Het is wonderbaarlijk hoe alle verhaallijnen samenkomen aan het eind, zonder dat er gaten zijn gevallen of verwarring is ontstaan. Ik vind het jammer dat het scenario uiteindelijk niet voor een Gouden Kalf is genomineerd. Maar daarnaast stond de film zeer terecht een tijd lang hoog in de Publieksprijs tussenstand, tussen grote publiekstrekkers als KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER en DE GELUKKIGE HUISVROUW. Een echte aanrader!

Schemer Regie: Hanro Smitsman | klik hier voor verdere credits Ik keek al lang voordat het festival begon uit naar SCHEMER van Hanro Smitsman, omdat ik zijn vorige films – vooral SKIN (2008) – zeer waardeer, en ook omdat ik erg zin had om te kijken naar zo’n sterke jonge cast. Vooral Robert de Hoog vind ik een ijzersterke acteur en ook Gaite Jansen – die fantastisch was in de televisieserie “In Therapie” – is geweldig. Maar ook Matthijs van de Sande Bakhuyzen en Melody Klaver zijn veelbelovende acteurs die ik graag in nog veel meer films zou willen zien. Ook was ik erg benieuwd naar het aangrijpende verhaal, dat geïnspireerd is op de moord op Maja Braderic een aantal jaren geleden. Zij werd vermoord door haar vrienden, zonder dat ze er een duidelijke reden voor hadden. Ik was benieuwd hoe dit in een film verwerkt zou worden. Met deze zeer hoge verwachtingen is het bijna onmogelijk om nog positief uit de zaal te lopen, maar het is Smitsman gelukt. Ik was erg onder de indruk van de acteerprestaties van bovengenoemden, hun spel raakte me écht. Ook de vertelstructuur was mooi, evenals de sfeer van de film die vooral door het mooie camerawerk en het spel met licht en landschap naar voren komt. De dialogen in de film raakten écht de kern van de emoties van middelbare scholieren. De vergaande onzekerheid, de wil om erbij te willen horen; het werd in deze film op een perfecte manier invoelbaar gemaakt. Zonder de betutteling die wel eens in films over jongeren zit. Deze film lijkt gemaakt door een middelbare scholier zelf. Al is het natuurlijk ook overduidelijk dat hier een vakman aan het werk is. Ik ben nu alweer nieuwsgierig naar Smitsman’s volgende film. Het enige kritiekpunt: de manier waarop toegewerkt wordt naar dat belangrijke moment, de beslissing om een vriendin te vermoorden, is niet bevredigend. Nog steeds blijf je als kijker met vragen. Maar hoe kan je dat wél goed verfilmen? Zoiets schokkends, zoiets idioots, dat is te erg om een film te zijn. Soms is de werkelijkheid nóg schokkender, dan met fictie ooit verteld kan worden. Dat laat deze film juist precies zien.

De Stereoscoop: dialoog tussen Sinterklaas en Suzy Q

geschreven door Jorien Scholtens / 28 Sep

Als onderdeel van het programma Spiegel van Holland, waarin films centraal staan die als spiegel kunnen dienen van de Nederlandse geschiedenis, staat er op het terras van het festivalpaviljoen op de Neude een vreemd apparaat met knoppen en een beeldscherm. Spiegel van Holland is georganiseerd ter ere van het 30 jarig bestaan van het festival en laat 30 jaar Nederlandse filmgeschiedenis zien. In de Stereoscoop, want zo heet dat vreemde apparaat, kan iedereen als VJ aan de slag met scènes uit deze 30 jaar filmgeschiedenis.

Eelke Feenstra van Zesbaans, het collectief dat Stereoscoop bedacht en ontwikkelde, licht toe dat het VJ apparaat steeds twee scènes uit Nederlandse films naast elkaar zet. De combinatie is gemaakt op basis van een overlappend thema, maar in principe maakt het niet uit hoe je als ‘gebruiker’ of VJ omgaat met de twee scènes. Door een aantal knoppen en twee draaischijven kunnen de scènes langzamer of sneller worden afgespeeld, harder of zachter en stilgezet of herhaald worden. Op deze manier ontstaat er een unieke dialoog tussen twee films en wordt er een nieuw verhaal gecreëerd.

Zesbaans heeft, zoals gezegd, de Stereoscoop bedacht en een scheepsbouwer heeft de gedeeltelijk metalen en houten constructie gebouwd, zo zegt Eelke Feenstra. Het staat de hele dag buiten, naast het kleine terras van het festivalpaviljoen, dus als het goed is moet het de regen kunnen weerstaan. De Stereoscoop is niet alleen een interactieve kunstinstallatie en een ode aan 30 jaar Nederlandse film, maar ook een lokkertje voor de mensen die op de Neude rondlopen en zich afvragen wat er daar allemaal gebeurd. De Stereoscoop trekt veel bekijks en de makers en het filmfestival hopen daarmee mensen het paviljoen in te trekken en ze kennis te laten maken met het festival.

Eelke heeft al enkele komische combinaties meegemaakt die met de Stereoscoop werden gemixt en gescratcht door aspirerende VJ’s. Zo ontstond er een unieke dialoog tussen de Sinterklaas uit Alles is Liefde en Suzy Q uit de film van Martin Koolhoven. Net op het moment dat Sinterklaas een hartaanval kreeg, beleeft Suzy een pikante scène en zette de VJ de beelden op repeat. Dat leverde tragisch, maar ook komisch nieuw beeldmateriaal op.

Niet alleen voorbijgangers, maar ook bekende acteurs wilden even met de Stereoscoop spelen. Zo draaide Robert de Hoog aan de schijven terwijl hij zelf op het beeldscherm te zien was in de film Skin. Hij werd hierbij gefilmd voor een verslag van het festival en riep over zijn ervaring: ‘ik vind het heel erg leuk om met mezelf te spelen!’.

Zaterdag was een dagje premières. ’s Middags was ik uitgenodigd door het Mediafonds (mijn stageplek in 2008) voor het debat Spiegel van Holland: de leugen regeert?, ter gelegenheid van het 30jarig bestaan van het festival en het bijbehorende programma met films die als spiegel van de Nederlandse samenleving kunnen fungeren en debatten over dit onderwerp. Naar aanleiding van de première van de films MAJESTEIT en DEN UYL EN DE AFFAIRE LOCKHEED (beide niet gezien) en oudere films als DE KROON, DE PRINS EN HET MEISJE etc., werd er met filmmakers, politici en mensen van de omroep gedebatteerd over de representatie van historische gebeurtenissen in drama en hoe ver je daarin kunt gaan. (Wat ook het onderwerp van mijn Bachelor eindwerkstuk was: klik hier voor de conclusie die ik op 12 april 2007 op mijn site plaatste.) Interessant debat.

Daarna de première van DE LEUGEN, in gezelschap van allerlei kopstukken uit de politiek. Zie hieronder. Na gezellig in de festivaltent te hebben gegeten (daar hebben ze elk jaar weer de aller- allerlekkerste chocolademousse!!), de volgende premières. Ik was uitgenodigd door het Utrechtse productiebedrijf Dyzlo Film voor hun nieuwste film EXPLORE, een dansfilm! Over deze premières schreef ik een stukje voor filmnieuws.nu, die is hieronder te vinden. ’s Ochtends ging ik naar de film WIN/WIN. De regisseur bracht een verassingsbezoek aan de vertoning en daar schreef ik een stukje over voor filmnieuws.nu. Het stukje heb ik onder de besprekingen opgenomen.

Win/Win Regie: Jaap van Heusden | klik hier voor verdere credits Jaap van Heusden is een veelbelovende filmmaker, met een herkenbare eigen stijl en originele scenario’s. Na het zien van WIN/WIN kan ik dat alleen maar heel erg beamen. WIN/WIN is een fantastische, originele, mooi strak vormgegeven en eigenzinnig geregisseerde film over een hedendaags onderwerp, maar met een universeel en tijdloos thema. Niet is leuker dan van zoiets genieten op zaterdagochtend. En nog leuker, Van Heusden bracht de vertoning een verassingsbezoek, omdat hij toch om de hoek woont. Geweldig! Zie daarover mijn bericht voor filmnieuws.nu hieronder. Het lijnenspel van het beton van de Zuidas, waar de film zich afspeelt, wordt optimaal ingezet in de vormgeving van de film en zorgt voor vervreemding en surrealisme. Het eind, in de oude binnenstad van Amsterdam, vormt dan een mooi contrast. Want deze omgeving is juist warm en herkenbaar. Zo zit de film vol met symboliek en metaforen, op een prachtige manier samengebracht. Heel soms speelt die symboliek een grotere rol dan de emotionele diepgang van de karakters, maar ik vergeef het hem. Als je de bankenwereld op zo’n poëtische manier kan verfilmen, mag dat.

De Leugen Regie: Robert Oey | Documentaire | klik hier voor verdere credits De première van DE LEUGEN in de stadsschouwburg werd bijgewoond door allerlei nieuwsgierige politici, zoals Femke Halsema (de vrouw van de regisseur), Alexander Pechtold, Rita Verdonk, Hilbrandt Nawijn en nog veel meer, begeleid door de vanzelfsprekende journalisten en beveiliging. Een hele ervaring. DE LEUGEN is een documentaire over een politieke kwestie, dus vandaar de belangstelling. Om precies te zijn over de kwestie Ayaan Hirsi Ali, haar vervalste paspoort en Rita Verdonk’s uitspraken daarover. De documentaire kiest geen kant en toont zowel een kwetsbare Ayaan als Rita. Beiden zijn ze evenveel irritant, als sympathiek. Vooral door het feit dat de documentaire een muzikale documentaire is. Jawel, er wordt in gezongen. En wel door bovengenoemde Halsema, Nawijn en ook Verdonk. Fantastisch. Wat heeft Robert Oey ver moeten gaan om dit voor elkaar te krijgen. Deze combinatie – pratende en ook zingende politici én asielzoekers – maakt van DE LEUGEN een uiterst originele en bijzondere documentaire, die nog lang nableef.

Premiere van de korte films DE GROTE STAD, DE 54, EXPLORE en DE BOULE DE BOULE. Ik was uitgenodigd voor dit blokje premières door Dyzlo Film, de producent van de dansfilm EXPLORE, geregisseerd door mede-Theater-, film en televisie- wetenschapper Moniek van der Kallen. Het is een mooie, gevoelige film met een sterk uitgangspunt – het losbreken van een veilige, maar beklemmende thuishaven en het opzoeken van liefde. De dans verbeeldt dit erg goed en je kan zien dat er echte dramaturgen aan het werk zijn geweest. De volgende dansfilm zou door middel van montage en camerawerk nóg meer uit kunnen stijgen boven een dansvoorstelling. De andere films waren minder bijzonder. De eerste, DE GROTE STAD, was vooral hilarisch door het zotte plot. Ik had eigenlijk meer verwacht van Nova van Dijk, die de mooie documentaire TZIRK maakte als afstudeerfilm. De eerste scene laat zien dat ze meer kan, waarin ouders (Peer Mascini en Raymonde de Kuyper!!) afscheid nemen van hun zoon die ze achterlaten in zijn eerste kamer. DE 54 vertelt over een meisje in de metro dat kindermishandeling vermoedt. Sterk geacteerd, maar verder te nietszeggend om lang te blijven hangen. DE BOULE DE BOULE vond ik niet sterk, ik snapte niet waar het om ging. Deze film had de dramaturgen van Dyzlo Film nodig! Wel weer een leuke rol van Tygo Gernandt, die er zelf bij was om bedankjes te ontvangen. Ook over deze avond een stukje voor op filmnieuws.nu, zie hieronder.

Win/Win regisseur Jaap van Heusden droomde van financiële carrière

geschreven door Jorien Scholtens / 26 Sep

Het leuke van een filmfestival is de aanwezigheid van makers bij de vertoningen van hun films. Ook tijdens het NFF zijn makers en ook acteurs veelal aanwezig. Tijdens de vertoning van WIN/WIN op zaterdagochtend bracht debuterend regisseur Jaap van Heusden een verassingbezoek aan de uitverkochte zaal in City/Movies. Verrast door de volle zaal vertelt Van Heusden dat hij toch om de hoek woont en daarom dacht: ‘laat ik eens kijken of ik nog vragen kan beantwoorden’. De film, als telefilm geproduceerd, vertelt over Ivan en zijn baan als trader bij een investeringsbank. Een zeer actueel onderwerp tijdens de financiële crisis.

De regisseur beantwoordt met veel enthousiasme de vragen uit het publiek en onthult daarbij dat hij zelf ooit een carrière ambieerde als financiële topman tussen het beton op de Zuidas. Hij was van plan een MBA te halen, maar wijzigde zijn plannen toen hij meer zag in een carrière als filmmaker. Het publiek is daar blij om, want met Win/Win heeft hij als debuterend regisseur een sterke film afgeleverd.

Maar door deze vroege ambities werd hij wel geïnspireerd tot het onderwerp van de film. Hij is gefascineerd door het spel van kopen en verkopen neemt daarom ook geen duidelijke stelling in over deze harde wereld. Iets wat hoofdrolspeler Oscar van Rompaay in het begin tegen de borst stuitte. Hij verwachte dat een film over de financiële wereld ten tijde van de financiële crisis een veel kritischer stellingname zou bevatten. Van Rompaay uitte deze kritiek tijdens zijn auditie en deze heftigheid heeft Van Heusden overtuigt – naast zijn markante verschijning – hem de hoofdrol te geven in zijn film.

Niet dat de film de financiële wereld alleen maar ophemelt, in tegendeel. Het draait vooral om de ontwikkeling die Ivan doormaakt en de poëzie die in de wereld van beton en maatpakken te vinden is. Om deze poëzie te laten zien, vroeg Van Heusden veel van zijn cameraman Jan Moeskops. Ondanks dat ze samen het camerastandpunt besloten – hoog in de lucht boven een plein, middenin de nacht – vroeg Moeskops steeds, als hij groen uitgeslagen van zijn kraan naar beneden kwam, of dit nu echt de laatste take zou kunnen zijn. Van Heusden gaat ver om dat die ene goede take te krijgen, zo vertelt hij met een gemene glimlach. Maar hij voegt er aan toe dat Moeskops veel credits verdient voor de strakke vormgeving van de film, zonder hem had hij niet de poëzie kunnen laten zien zoals hij voor ogen had.

Nederlands Film Festival springplank voor jonge makers.

geschreven door Jorien Scholtens / 26 Sep

Op zaterdagavond gingen in één programma vier korte films in première. De zaal zat vol met crew- en castleden en familie en vrienden van de makers. Drie zeer verschillende korte films volgden elkaar op, De Grote Stad, De 54, Explore en De Boule De Boule, waarna alle makers hun dankwoord uitspraken en bloemen werden uitgedeeld.

Eén van deze makers, producent Dylan Tonk van de korte dansfilm Explore, geregisseerd door Moniek van der Kallen en geproduceerd door het jonge Utrechtse productiebedrijf Dyzlo Film, is blij met de manier waarop hun film in première is gegaan. In een blok met drie andere films voelt je première een stuk feestelijker, dan wanneer jouw korte film in première gaat voorafgaand aan een lange film.

Verder vertelt hij dat een première op het Nederlands Film Festival een goede springplank is voor jonge makers. Het NFF geeft ze hiermee een kans hun films voor een groot publiek en op een groot scherm te vertonen, in een professionele setting.

Het NFF schenkt sowieso veel aandacht aan het stimuleren en faciliteren van jong talent. Zo was er vrijdagmiddag De Dag van de Makers van Morgen, waarin een overzicht van alle studentenfilms werd vertoond, met na afloop de uitreiking van drie studentenprijzen. Zaterdagmiddag was de Klaar voor de Start Dag, speciaal voor bijna of net afgestudeerde filmmakers die met hun vragen terecht konden bij de belangrijke spelers in de filmwereld, zoals fondsen en andere filminstellingen.

Dylan Tonk licht toe dat je als maker op zo’n dag veel goede raad en handige tips krijgt. Maar de fondsen die aan het woord komen zijn ook streng in hun adviezen; een klein beetje afschrikken is hun manier om makers goed voor te bereiden op de eventuele teleurstellingen die horen bij het filmvak. Gelukkig toont de zaterdagavond aan dat een feestelijke première op het Nederlands Film Festival ook tot de mogelijkheden behoort.

Op vrijdag 24 september zag ik drie films. ’s Ochtends ging ik naar het Schrijfpaleis de Luxe in het Festivalpaviljoen, hierover schreef ik een stukje voor filmnieuws.nu. In het paviljoen zitten en allemaal interessante mensen horen praten; dat is wat het festival zo ontzettend leuk maakt! Het stukje heb ik onder de besprekingen opgenomen.

First Mission Regie: Boris Paval Conen | klik hier voor verdere credits FIRST MISSION is een nobele film, gemaakt met zichtbare liefde voor het werk dat Artsen Zonder Grenzen verricht. De film vertelt een heldenverhaal over een nieuwe jonge arts (Anniek Pheifer), die na een traumatische gebeurtenis in Nederland naar een door guerilla’s overheerste regio in Zuid-Amerika vertrekt om zich aan te sluiten bij een noodhulporganisatie. Natuurlijk leert ze daar zichzelf kennen, haar trauma te verwerken, helpt ze zielige kindjes, probeert ze de guerilla’s te bedaren en wordt ze verliefd. Allemaal in 116 minuten met de heroiek, ontroering en erbij gesleepde humor van een Amerikaanse blockbuster. Je begrijpt het; niet helemaal mijn film. Met veel liefde gemaakt en leuk geacteerd, maar veel te vol en veel te cliché. Maar ondanks dat dit de minst leuke film was van het hele festival, heb ik me best vermaakt.

Otto Frank, Vader van Anne Regie: David de Jongh | Documentaire | klik hier voor verdere credits Mooie, in een fijn tempo gemonteerde documentaire over de vader van Anne Frank; Otto Frank. Archiefbeelden worden gecombineerd met interviews met familie, vrienden én vijanden van de man. Vijanden, omdat er mensen zijn die vinden dat hij een slaatje heeft geslagen uit de ellende van zijn dochter. De documentaire wil enigszins duidelijk maken dat Otto Frank vooral het verhaal van zijn dochter heeft willen doorvertellen en daarmee laten zien welke gruwelen er tijdens de jodenvervolging bestonden. Enigszins, want de film probeert vooral een objectief beeld te laten zien en zowel de voor- als tegenstanders aan het woord te laten. Dat is op een mooie harmonieuze manier gebeurd, waardoor je zowel wordt ontroerd, aan het denken gezet en vrolijk gemaakt.

Richting West Regie: Nicole van Kilsdonk | klik hier voor verdere credits RICHTING WEST is een geweldige film. Na het zien van stills uit de film en het lezen van de synopsis, wist ik dat dit een film voor mij zou zijn. Claire is een alleenstaande moeder in Rotterdam en fietst heen en weer tussen huis en werk en oppas. Ze heeft een manipulerende en egoïstische ex en een nieuwe liefde die niet weet of hij wel verliefd is. De site van het festival zegt verder: ‘Wie zei ooit dat het leven simpel was? Claire lacht en leeft haar tranen weg. Een filmisch essay over leven en liefde in de grote stad.’ Geef mij maar nog tien van dit soort filmische essays. RICHTING WEST is beweeglijk en in één vloeiende lijn gefilmd, als het ware op de rug van Claire. Soms heel dichtbij, dan weer veraf. Net zoals ze doet met de mensen om haar heen. Ze weet niet hoe ze om moet gaan met haar ex en ook niet met haar minnaar. Is haar zoon het belangrijkste? Of is haar eigen ontwikkeling belangrijk? Of gaat dat samen? Allemaal mooie, belangrijke vragen over leven en liefde, die na elkaar, door elkaar en tegelijk naar boven komen tussen de beschouwing van het leven van Claire door. Het is geen verhaal, maar een aantal dagen uit haar leven. En het is op zo’n manier gefilmd, dat je altijd wil blijven kijken naar hoe ze verder gaat. Vooral de beelden vanuit haar raam op de straat zijn magnifiek. Ze zeggen tegelijk heel veel en heel weinig. De schoonheid hiervan is moeilijk uit te leggen, omdat het veel met gevoel te maken heeft. Maar dat het schoonheid is, dat is duidelijk.

Schrijfpaleis De Luxe: Een korte film maken is net 500 meter schaatsen geschreven door Jorien Scholtens / 24 Sep Het Schrijfpaleis wordt volgens vaste traditie een keer per jaar tijdens het Filmfestival omgedoopt tot Schrijfpaleis De Luxe en wordt gehouden in de grote zaal van het festivalpaviljoen op de Neude. Een deskundigenpanel beoordeelt scenario’s die worden voorgelezen door een aantal ervaren acteurs. Ondanks het vroege tijdstip was het helemaal vol in de zaal en lazen de acteurs met verve – en soms met pruiken – de scenario’s van dit keer korte films; want NPS Kort! bestaat 10 jaar. Op vrijdagochtend stroomt de grote zaal van het festivalpaviljoen helemaal vol voor het Schrijfpaleis De Luxe, dit keer gewijd aan het 10-jarig bestaan van NPS Kort! (sinds kort NTR Kort!). Drie scenario’s van korte films worden met veel overgave voorgelezen door Isa Hoes, Huub Stapel, Rik Paul van Mulligen en Anniek Boer, onder regie van Ineke Houtman. De één iets minder kort dan we gewend zijn van NPS Kort! en de ander zelfs al gerealiseerd; Rosalinda (scenario Michael Leendertse, regie Rogier Hesp en productie VERS) is de 100ste Kort! in de serie. De scenaristen die na het lezen aan het woord komen vertellen hoe leerzaam zo’n lezing is. Ze hebben meteen de neiging om aan dialogen en plotwendingen te gaan sleutelen. Ger Bouma, die samen met Marina Blok en Marc Bary (producent IJswater Films) het deskundigenpanel vormt, licht toe dat de omroep en de fondsen pas in het proces betrokken worden als alle herschrijvingen zijn gedaan. De producent, vertelt Bary, houdt zich meer bezig met de ontwikkelingsfase. De Kort! serie is bedoeld om jong talent te mixen met de gevestigde orde. Blok licht toe dat NPS Kort! is ontstaan vanuit de behoefte om een tegenwicht te bieden aan het sterke aanbod vanuit het buitenland. Korte film maken is echt een vak apart, zo stelt ze, en vergelijkt het met de 500 meter schaatsen: geen slag mag verkeerd zijn. Aankomende dinsdag is de premiere van de Kort! lichting van dit jaar en zal er een dvdbox worden gepresenteerd met alle 100 Kort!’s.

Tirza
Regie: Rudolph van den Berg | klik hier voor verdere credits
TIRZA is de Nederlandse inzending voor de Oscars. Dat schept hoge verwachtingen. Die verwachtingen werden grotendeels waargemaakt. Het spel van alle acteurs, in het bijzonder dat van Gijs Scholten van Aschat als wanhopige vader op zoek naar zijn dochter Tirza in Namibië, is fantastisch. De wanhoop, de verwarring, de radeloosheid, de spijt, de haat en de liefde zijn zelfs in gemixte toestand van het gezicht van Gijs af te lezen, waardoor je intens met hem meeleeft. Wel had ik moeite met het scenario. Zo kon ik de rol van zijn ex, gespeeld door Johanna Tersteege, niet begrijpen. Ook kwamen er enkele perverse scenes in voor, die ik ook niet vond samenhangen met de rest. Het schijnt dat Rudolph van den Berg sterk van het boek is afgeweken, maar ik kreeg het idee dat er ondanks dat toch dingen er het scenario zijn blijven steken die eruit hadden gekund. In film werkt het anders dan in een boek; ‘less is more’ is de aloude wijze les bij het scenarioschrijven. Toch blijft de film hangen door het indringende spel en de overweldigende woestijnen en sloppenwijken van Namibië.

Lees ook hieronder mijn stukje over TIRZA dat ik voor filmnieuws.nu schreef.

Gijs Scholten van Asschat grote kanshebber Gouden Kalf

geschreven door Jorien Scholtens / 23 Sep

Voorafgaand aan de vertoning van Tirza, openingsfilm van het Nederlands Film Festival, was het voor producent Jeroen Koolbergen, actrice Johanna ter Steege en acteur Nasrdin Dchar al duidelijk: Gijs Scholten van Asschat zal het Gouden Kalf voor beste acteur mee naar huis nemen.

Woensdag 22 september werd het Nederlands Film Festival feestelijk geopend met de vertoning van openingsfilm Tirza van Rudolph van den Berg. Voorafgaand aan de vertoning deden enkele crew- en castleden een rondje langs de zalen waar de film voor publiek werd vertoond, om vervolgens in de Stadsschouwburg de officiële première bij te wonen.

Producent Jeroen Koolbergen sprak lovend over het filmische landschap van Namibië en de goede samenwerking met het Zuid-Afrikaans productiebureau. Johanna ter Steege lichtte toe dat ze was gevallen voor het mooie script van Rudolph van den Berg, maar meldde tevens nuchter ‘dat een actrice simpelweg graag wil werken!’. Die opmerking werd beloond met applaus vanuit de hele zaal. Acteur Nasrdin Dchar (Choukri) vulde aan dat hij het erg naar zijn zin heeft gehad op de set, ook al was hij alleen tijdens de eerste draaidagen aanwezig.

De openingsavond is altijd een goed moment om te spreken over mogelijke Gouden Kalveren; alledrie waren unaniem over een Kalf voor de sterke rol van Gijs Scholten van Asschat. Hij kon dit helaas niet beamen, aangezien hij op dat moment Richard III aan het spelen was in de Stadsschouwburg van Amsterdam. Maar Johanna voegde er opnieuw nuchter aan toe ‘maar je weet nooit welke kant die Kalveren op zullen gaan!’

Terwijl de genodigden na afloop in de Stadsschouwburg hun feestje vierden, was het voor publiek mogelijk een drankje te drinken in het ook dit jaar zeer sfeervol ingerichte festivalpaviljoen op de Neude.